Nemi Bashin $20.5B da €1.05B: Yadda Tattalin Arzikin Najeriya da Farashin Kaya Zasu Sauya

Labaran Duniya October 28, 2026 · Awanni 2 da suka wuce

Shugaba Tinubu ya bukaci Majalisa ta amince da bashin kasashen waje na $20,517,755,901 da €1,045,083,643, karkashin Tsarin Karin Bashin Waje na 2026-2027. Shugaban Majalisar Dattawa Godswill Akpabio ne ya karanta wasikar a zaman ranar Talata. Tambayar ita ce: me ya sa gwamnati ke neman bashin, kuma me hakan ke nufi ga farashin abinci da Naira? Ga abin da aka tabbatar.

Dalilan Neman Bashin da Inda Za A Zuba Kudin

Tinubu ya ce tsarin ya shafi ababen more rayuwa, noma, lafiya, ilimi, ruwa, tsaro, samar da ayyukan yi da gyaran harkokin kudi. Ya fi mai da hankali kan wutar lantarki, sufuri da lafiya. Ya ce an zabi ayyukan bayan binciken fasaha da tattalin arziki, kuma za a aiwatar da su a jihohi 36 da Abuja. Ya ce ayyukan za su samar da guraben aiki, rage talauci da inganta wadatar abinci.

Abin lura

Business Post ya kiyasta cewa kudin ya kai kusan ₦29.12 trillion.
An mika bukatar ga kwamitocin Majalisar Dattawa kan Basussukan Gida da na Waje da kuma kwamitin Kasafin Kudi, su kawo rahoto cikin mako daya.
Akpabio ya ce tsarin ya bayyana a cikin shirye-shiryen bashi da aka amince da su a baya, amma yana bukatar bincike.
Wasu kafafen labarai sun rubuta €1.45 billion. Wasikar da aka karanta ta ce €1,045,083,643, don haka an yi amfani da €1.05 billion.
Wasikar ba ta ambaci cike gibin kasafin kudi a matsayin dalili ba.

Halin da Ake Ciki na Bashin Najeriya

Hukumar Kula da Basussuka (DMO) ta ce jimillar bashin jama’a ta kai ₦166.79 trillion a 30 ga Yuni, 2026, wato karin ₦7.44 trillion cikin watanni uku. Wannan karin ₦14.39 trillion ne (kashi 9.4) daga shekarar da ta gabata, kuma $120.93 billion a dala.

Bashin gida: ₦91.59 trillion (kashi 54.91).
Bashin waje: ₦75.2 trillion (kashi 45.09).
Gwamnatin Tarayya: ₦152.77 trillion, kusan kashi 91.6 na jimillar.
Bashin ya kusa kashi 40 cikin 100 na GDP, kuma masana sun damu da yadda za a iya biyansa.

Kudin biyan bashi: A kasafin kudin 2026 da aka gabatar, an ware ₦15.52 trillion don biyan bashi, wanda ya kai kimanin kashi 45 na kudin shiga da aka hasasho. Kasafin da aka sanya wa hannu ya kara shi zuwa ₦15.8 trillion.

Tasiri kan Kasuwa, Farashin Abinci da Naira

Wannan sashe nazari ne na gaba daya, ba hasashen farashi ba. Ba wanda zai iya cewa farashin hatsi a Kano, Kaduna ko Jos zai tashi ko ya sauka sakamakon wannan bashi kadai.

Naira: Dalolin bashin da aka kawo za su iya taimakawa wajen wadatar dala, amma biyan bashin na bukatar dala a nan gaba. DMO ta yi amfani da farashin ₦1,379 a kan dala wajen lissafin bashin waje. Idan Naira ta yi rauni, kayan da ake shigowa da su suna kara tsada.
Farashin abinci: Hauhawar farashi ta sauka zuwa kashi 14.63 a Satumba, amma farashin abinci na shekara-shekara ya kai kashi 19.59. Farashin abinci ya sauka kashi 1.55 a wata. Babban Bankin Najeriya (CBN) ya rage kudin ruwa zuwa kashi 23 a Satumba.
Kasuwanni: Farashin sufuri, man fetur da Naira su ne ke tsayar da farashin hatsi a kasuwanni. Ka karanta kuma labarinmu kan Shirin Kwana 90 da farashin abinci.
Wa ke biya? Kudin biyan bashi da yawa na rage kudin da za a iya kashewa a asibitoci, makarantu da hanyoyi.

Ra’ayoyi Daban-daban

Sanata Victor Umeh na Anambra ta Tsakiya ya tambayi inda kudin bashin da aka karba a baya suka tafi, yana mai cewa kasafin kudi har yanzu ba a cika shi ba, ‘yan kwangila kuma ba a biya su ba. Ya yi hasashen cewa Majalisa za ta amince saboda ‘yan jam’iyya mai mulki za su fi yawa. A Yuli, Ministan Kudi Taiwo Oyedele ya karyata zargin cewa gwamnatin ta karbi bashin kusan ₦80 trillion cikin shekaru uku. Bangarorin biyu suna da hujja, kuma masu karatu su auna da kansu.

Abin da Aka Tabbatar da Abin da Ba a Tabbatar Ba

Tabbatacce: wasikar Tinubu, adadin bashin, fannonin ayyukan, alkaluman DMO na Yuni 2026.

Ba a tabbatar ba: ko Majalisa za ta amince, da ainihin tasirin bashin kan farashin abinci da Naira.

Kammalawa

Bashi na iya taimakawa wajen gina wutar lantarki, sufuri da lafiya idan an yi amfani da shi yadda ya kamata, amma yawan bashi da kudin biyansa na kawo hadari ga kasafin kudin kasa.

Karanta kuma Labaran Safe don sabbin labarai. Ka bayyana ra’ayinka a sashen sharhi, kuma ka tura labarin a WhatsApp da Facebook. Ka ziyarci Labaran Hausa na labaranhausa.com don karin labaran Tattalin Arziki.

Menu