NCDC da Cutar Ebola: Abubuwa 5 da Ya Kamata Ku Sani kan Ware Kai da Kuma Tallafin N100,000
Lokacin da cuta mai hadari ta bulla, bayani na gaskiya ne babban makamin kare kai. Gwamnatin Tarayya ta tabbatar da bullar Ebola a Abuja ranar 20 ga Oktoba, 2026. A yanzu NCDC na bibiyar wadanda suka yi mu’amala da wanda ya kamu. Idan jama’a suka san alamomin Cutar Ebola, suka kira layin gaggawa da wuri, kuma suka kauce wa jita-jita, ana iya dakile yaduwarta. Wannan labari na lafiyar iyali ne, don haka ka karanta shi, ka kuma raba wa wasu.
1. Alamomin Cutar Ebola da Aka Fi Sani
Alamomin farko sun hada da zazzabi kwatsam, gajiya, ciwon jiki da na tsoka, ciwon kai da ciwon makogwaro. Daga baya, mutum na iya jin rashin jin yunwa, tashin zuciya, ciwon ciki, gudawa, amai, ko zubar jini ba tare da dalili ba.
Muhimmin abu
- Alamomin na iya bayyana tsakanin kwanaki 2 zuwa 21 bayan mu’amala da cutar.
- Wadannan alamomi na iya zama na zazzabin cizon sauro ko wasu cututtuka. Don haka kar ka firgita, amma kar ka yi shiru. Kira layin NCDC.
2. Matakan Ware Kai: Abin da Za Ka Yi
Idan kana da alamomin da muka ambata, kuma ka yi mu’amala da wanda ake zargi ko ka yi tafiya zuwa wurin da ake da cutar a cikin kwanaki 21 da suka wuce, ga abin da NCDC ta shawarta a baya game da ware kai:
- Ka ware kanka nan take ta hanyar zama a cikin gida.
- Ka kira layin NCDC na kyauta, 6232, ko lambar gaggawa ta Ma’aikatar Lafiya ta jiharka.
- Ka zauna a daki daban, ka guji taba kowa, kar ka raba tawul, kofi ko kwano da wani.
- Jami’an da aka tanada za su ziyarce ka a gida su duba ka, a kai ka cibiyar jinya idan ya zama dole.
- Kar ka hau motar haya ko ka je cunkoson asibiti ba tare da ka kira kafin ka tafi ba.
Gargadi: Kar ka kula da mara lafiya da kanka a gida ba tare da jami’an lafiya ba. Ebola na yaduwa ta jini da ruwan jikin mara lafiya.
3. Yadda Tallafin N100,000 Ke Aiki
NCDC ta amince da biyan ₦100,000 a mako ga kowane mutum da aka bibiya, bayan wasu daga cikinsu sun koka kan wahalar ciyar da iyalansu. Ana nufin mutane 53 da suka yi mu’amala ta kusa da wanda ya kamu. Wannan shi ne Tallafin N100,000 da ake magana a kai.
Wanda ya cancanta
Mutanen da NCDC ta riga ta gano a matsayin wadanda suka yi mu’amala da wanda ya kamu. Ba tsarin neman tallafi ba ne ga kowa. Ba a samu wani rahoto da ya bayyana yadda ake neman tallafin ko takardun da ake bukata ba.
Kula da damfara
Idan wani ya kira ka ko ya aiko maka sako yana cewa za ka samu N100,000 daga NCDC idan ka biya kudi ko ka ba shi lambar asusunka, damfara ne. Ka tabbatar ta layin 6232 kawai.
4. Kariya ga ‘Yan Uwa da Makwabta
Kare kai daga cuta yana farawa a gida:
- Ka wanke hannu da ruwa da sabulu a kai a kai, musamman bayan komawa gida da kafin ka ci abinci.
- Ka guji taba jini ko ruwan jikin duk wanda ake zargi da Ebola.
- Ka tsaftace wuraren da ake tabawa sosai, kamar kofofi da makunnin haske, da maganin kashe kwayoyin cuta.
- Kar ka taba gawar wanda ake zargi da Ebola. Ka sanar da hukumomin lafiya.
- Kar ka yada labaran da ba ka tabbatar ba. Jita-jita na kara tsoro da cutarwa.
5. Tuntubar NCDC da Lambobin Gaggawa
- Layin NCDC (kyauta, awa 24): 6232
- Lambar gaggawa ta Ma’aikatar Lafiya ta jiharka: ka tambayi ofishin lafiya na karamar hukumarka.
- Shafukan NCDC: @NCDCgov a kafafen sada zumunta, da ncdc.gov.ng.
- Cibiyar lafiya: idan za ka je, ka kira kafin ka tafi, ka fada musu alamominka da tarihin tafiyarka don su shirya.
Kammalawa: Natsuwa da Hankali, Ba Firgici ba
Ebola ba kamar mura ba ce, amma ba ta yaduwa ta iska. Hukumomi na bibiyar wadanda suka yi mu’amala. Idan ka natsu, ka bi shawarar NCDC, ka kira 6232 da wuri, kana iya kare kanka da iyalinka.
Ka raba wannan labari a WhatsApp da Facebook ga ‘yan uwa da abokai, domin bayani na gaskiya na ceton rai. Ka ziyarci Labaran Hausa na labaranhausa.com don samun sabbin bayanai.
