Tsallake zuwa abun ciki
Labaran Najeriya

Harajin Man Fetur da Shirin Kwana 90: Yadda Matakan Tinubu Zasu Shafi Aljifunka da Kasuwa

Labaran Duniya · Awanni 1 da suka wuce
Tinubu hardship and economic plan 20261027022358
Facebook X

Idan ka je kasuwa a yau, ka san yadda tsadar rayuwa ke danne aljifu. Shi ya sa ‘yan Najeriya ke bin kowace sanarwar Gwamnatin Tinubu da hankali. A makon da ya gabata, an samu manyan labarai biyu: amincewa da Shirin Kwana 90 na rage tsadar rayuwa, da kuma cece-kuce kan harajin man fetur. Wannan labari zai yi bayani a takaice kan abin da aka tabbatar, abin da ake jayayya a kai, da yadda hakan zai iya shafar farashin abinci a gidanka.

Mene ne Shirin Kwana 90?

Majalisar Tattalin Arziki ta Kasa (NEC) ta amince da shirin a taronta na 161, wanda Mataimakin Shugaban Kasa Kashim Shettima ya jagoranta ta yanar gizo, bayan Ministan Kudi Taiwo Oyedele ya gabatar da shi. Shirin na da manyan fannoni biyar:

  • Samun abinci a farashi mai sauki
  • Daidaita haraji
  • Kammala manyan ayyuka
  • Warware matsalolin zuba jari
  • Tallafin gidaje mai tsari

NEC ta kuma amince da kafa dandalin bin diddigin ayyuka na kasa, domin nuna gaskiya wajen amfani da kudin da aka samu daga cire tallafin mai.

Abin lura

Premium Times ya rawaito cewa har yanzu ba a bayyana cikakkun matakan shirin ba. Don haka ba za a ce takamaiman abu zai yi arha ko nawa ba tukuna.

Ra’ayoyi daban-daban

Atiku Abubakar na jam’iyyar ADC ya kira shirin dabarar neman zabe, yana mai cewa an sanar da shi kwanaki 86 kafin zaben shugaban kasa, kuma kwanaki 90 sun wuce ranar zabe. Jam’iyyar APM ta kira shi yunkurin tallafa wa wahala. Gwamnati kuwa ta ce shirin zai karfafa nasarorin sauye-sauyen tattalin arziki, ya rage tsadar rayuwa. Bangarorin biyu suna da hujjojinsu, kuma masu karatu su auna da kansu.

Batun Harajin Man Fetur: Abin da Aka Tabbatar

A wata hira da Arise TV a Bangkok, Oyedele ya ce gwamnati za ta kafa haraji kan mai ne kawai idan tattalin arziki ya daidaita kuma kudin shiga na ‘yan kasa zai iya dauka. Ya ce kudin za su tafi ga hanyoyi da asusun ajiyar mai don rage tasirin hauhawar farashi. Wasu kafafen labarai sun fassara hakan a matsayin shirin kafa haraji, wasu kuma sun ambaci kudin kari na kashi 5.

Amma a ranar 20 ga Oktoba, Oyedele ya wallafa a shafin X cewa an murguda kalamansa, kuma harajin man fetur ba shi ne a kan teburi ba. Ya ce bayan cire tallafin mai, zai zama rashin tausayi a kakaba haraji a yanzu. A takaice: ministan ya karyata cewa ana shirin kafa harajin a yanzu, amma ra’ayoyi sun bambanta kan abin da kalaman hirar suke nufi.

Yadda Man Fetur ke Shafar Farashin Abinci

Kayan abinci ba sa tashi da kansu daga gona zuwa kasuwa. Ana daukar su da mota, kuma farashin sufuri na bin farashin mai.

  • A Satumba, mai ya kai ₦1,500 a lita a bakin Kaduna da Benue, kuma kamfanonin sufuri sun kara ₦500 zuwa ₦1,000 a kudin mota.
  • A rahoton Legit.ng, farashin a Kano ya kai tsakanin ₦1,460 da ₦1,500 a lita, a Jos kuma tsakanin ₦1,450 da ₦1,470.
  • A 2023, bayan cire tallafi, ‘yan kasuwa a Taraba sun ce kudin dauko kayan lambu daga Jigawa ya tashi daga ₦80,000 zuwa ₦170,000 a motar mutum 18.

Wannan na nufin duk wani karin kudin mai na iya kai wa ga hatsi, kayan lambu da sauran kayan abinci a kasuwannin Kano, Kaduna da Jos. Ka duba farashin mai na yau kafin ka yanke hukunci, domin yana canzawa.

Shawarwarin Adana Kudi ga Iyali

Wadannan shawarwari ne na gaba daya, ba daga shirin gwamnati ba:

  • Ka sayi kayan abinci masu dorewa tare da makwabta ko ‘yan uwa. Sayen buhu daya a hade yakan yi rahusa fiye da sayen kadan-kadan.
  • Ka rika rubuta farashi. Ka rubuta farashin manyan kayan abinci mako zuwa mako, don ka san lokacin da suka yi sauki.
  • Ka hada ayyukanka. Ka rage tafiye-tafiyen da ba su zama dole ba don ka tsira da kudin sufuri.
  • Ka guji siyayyar firgici. Sayen fiye da bukata saboda jita-jita yana kara tsada.

Abin da Aka Tabbatar da Abin da Ba a Tabbatar Ba

Tabbatacce: NEC ta amince da shirin kwana 90 da fannoninsa biyar, kuma Oyedele ya ce harajin man fetur ba shi ne a kan teburi ba.

Ba a tabbatar ba: takamaiman matakan shirin, da ko wani kudin kari na man fetur zai zo nan gaba. Ra’ayin cewa shirin dabarar zabe ne ikirarin ‘yan adawa ne.

Kammalawa

Shirin Kwana 90 na da bayyanannun manufofi amma har yanzu bai bayyana cikakkun matakai ba, kuma gwamnati ta ce babu harajin man fetur a kan teburi. Abin da ya fi tabbata shi ne farashin mai na tasiri kai tsaye ga farashin abinci a gidanka.

Mene ne ra’ayinka kan farashin mai da shirin kwana 90? Ka rubuta a sashen sharhi, kuma ka raba labarin a Facebook da WhatsApp. Ziyarci Labaran Hausa na labaranhausa.com don karin bayani.

Majiyoyi

📲 Raba labarin:

Karanta kuma

NCDC da Cutar Ebola: Abubuwa 5 da Ya Kamata Ku Sani kan Ware Kai da Kuma Tallafin N100,000

Rubuta sharhi