Tsallake zuwa abun ciki
Labaran Duniya

Gargaɗin NiMet da NEMA kan El Niño: Matakai 5 da Zaka Bi domin Kare Kanka daga Tsananin Zafi

Labaran Duniya · Awanni 3 da suka wuce
Infographic showing heat protect… 3eb7e6af
Facebook X

Hukumar Agajin Gaggawa ta Kasa (NEMA) ta fitar da wani gargadi mai taken “Super El Niño Is Coming,” tana kira ga ‘yan Najeriya su shirya wa tsananin zafi, karancin ruwan sama, fari, ambaliya da karancin abinci. Gargadin ya ce za a fuskanci “Super El Niño” daga Nuwamba 2026 zuwa Maris 2027. NEMA ta bayyana matakai takwas na kariya, kuma ta dogara da sabuntawar NiMet ta Agusta wadda ta tabbatar da fara El Niño mai karfi. Wannan jagora na kawo muhimman bayanan gargadin da matakai 5 masu sauki don kare lafiyar iyali daga zafin rana.

Muhimman Bayanan Gargadin

Abin da NEMA ta ce

  • El Niño na iya kawo zafi mai yawa, rashin ruwan sama, fari, ambaliya da karancin abinci.
  • Ta shawarci jama’a su sha ruwa da kuma kauce wa rana tsakanin karfe 12 zuwa 4 na rana, su adana abinci maras lalacewa, su tallafa wa noman gida.
  • Ta yi gargadin cewa zafi na iya kara hadarin lafiya yayin harkokin siyasa, saboda zaben Janairu 2027.
  • Ta kuma bukaci jama’a su shiga cikin tsarin gargadin wuri na al’umma, su duba marasa karfi a unguwa.

Abin da NiMet ta ce

  • Sabuntawar NiMet ta Agusta 2026 ta tabbatar da fara El Niño mai karfi.
  • NiMet ta rubuta 41°C a Nguru, Jihar Yobe, kuma a Mayu ta fitar da gargadin zafi na 40 zuwa 45°C a wasu jihohin Arewa. Ta kuma yi gargadin cewa kura tare da zafi na iya kara hadarin sankarau.
  • Wani babban masanin yanayi na NiMet, Musa Tanko, ya ce illolin za su fi tsanani a Arewa, kuma zafi na iya kaiwa kololuwa tsakanin Maris da Mayu 2027.

Abin lura: Wannan gargadi na NEMA ne wanda ya yi nuni da bayanan NiMet, ba sanarwar hadin gwiwa ba. Wani rahoto ya lura cewa ba a bayyana wani gargadin zafi na musamman (heatwave alert) a halin yanzu ba, amma ana sa ran kakar za ta fi zafi fiye da kullum. Climate Impact Lab ya kiyasta karin mutuwar mutane 31,400 daga zafi a Najeriya tsakanin Satumba 2026 da Fabrairu 2027 idan yanayin da aka yi hasashe ya tabbata. Kiyasi ne, ba tabbataccen adadi ba.

Matakai 5 na Kariya daga Tsananin Zafi

Mataki 1: Ka Sha Ruwa Yadda Ya Kamata

  • Ka sha ruwa a duk rana kafin ka ji kishirwa.
  • Ka guji abubuwan sha masu giya, masu dadi sosai (sukari) da kuma makamashi (energy drinks), saboda suna kara damuwa ga jiki a ranar zafi.
  • Idan kana aiki a waje, ka sha kofi daya na ruwa kowane minti 15 zuwa 20, kadan-kadan. Kar ka sha kwayoyin gishiri.

Mataki 2: Tufafi da Kariya daga Rana (12 na Rana zuwa 4 na Yamma)

  • Ka sa tufafi masu laushi, marasa matsewa, masu launi mai haske, da hula ko dankwali.
  • Ka yi ayyukan waje da asuba ko yamma. Ka zauna a inuwa tsakanin karfe 12 zuwa 4.

Mataki 3: Ka Kare Yara da Tsofaffi

  • Jarirai, yara da tsofaffi ne ke cikin hadari mafi girma.
  • Ka ba yara ruwa akai-akai. Kar ka bar yaro ko tsoho a cikin mota ko daki mara iska.
  • Ka duba tsofaffi makwabta, musamman wadanda ke zaune su kadai.

Mataki 4: Ka Kare Dabbobi da Kaza

  • Alamomin zafi ga dabbobi sun hada da haki, neman inuwa, shan ruwa fiye da kima da rashin cin abinci.
  • Ka samar da inuwa a matsayin matakin farko. Ruwa mai sanyi da tsabta ya zama a koyaushe.
  • Ka ba su abinci da asuba ko yamma. Hakin kaji alamar zafi ce, don haka ka bude gidan kaji don iska.

Mataki 5: Ka San Alamomin Ciwon Zafi

Gajiyar zafi: Gajiya, jiri, ciwon kai, tashin zuciya ko amai, gumi mai yawa da bugun zuciya mai sauri. Ka kai mutum wuri mai sanyi, ka ba shi ruwa kadan-kadan.

Bugun zafi, gaggawa ce: Ciwon kai mai tsanani, rikicewar hankali, suma, fata mai zafi da bushe, ko kamewa. Ka kai mutum asibiti nan take. Kar ka ba wanda ya suma ruwa ya sha.

Kiyaye Ruwan Sha da Abinci

Wadannan shawarwari ne na gaba daya, ba daga NEMA ko NiMet ba:

  • Ka ajiye ruwan sha a kwano mai tsabta, mai murfi, a inuwa. Kwanon kasa yana taimakawa wajen sanyaya ruwa. Ka wanke kwanon akai-akai.
  • Kar ka bar dafaffen abinci a waje fiye da awa biyu. Ka rufe shi, ka ajiye shi wuri mai sanyi, ka sake dumama shi sosai kafin ka ci.
  • Ka raba danyen nama da kayan da aka dafa.
  • Ka adana abinci maras lalacewa, kamar yadda NEMA ta shawarta.


Karin Labarai

Karanta karin labaran lafiya da yanayi, ka kuma saurari Labaran Safe a labaranhausa.com.

Kammalawa

Lafiyar iyali da ta makwabta na hannun dukkanmu. Idan muka natsu, muka bi shawarwarin hukumomi, kuma muka rika duba juna, za mu rage hadari.

Ka bayyana yadda zafi yake a unguwarku a sashen sharhi, kuma ka tura wannan jagora a kungiyoyin iyali na WhatsApp da Facebook. Ka ziyarci Labaran Hausa na labaranhausa.com don karin shawarwari kan ciwon zafi da zafin rana.

Majiyoyi

📲 Raba labarin:

Karanta kuma

Zafin Rana na El Niño: Hanyoyi 6 da Zaka Kare Lafiyarka da Dabbobinka daga Tsananin Zafi Zaben Shugaban Kasa a Brazil: Jama’a Na Kada Kuri’a Tsakanin Lula da Silva da Flávio Bolsonaro Saudi Arabia Ta Katse Makamai Masu Linzami da Jirage Marasa Matuki na Houthi Kusa da Riyadh da Makkah Kungiyar NCDC Ta Gano Karin Mutane 2 da Ake Zargi da Ebola a Abuja, Ta Fara Biyan ₦100,000 a Mako ga Wadanda Ake Sa Ido a Kansu

Rubuta sharhi