Farashin Danyen Mai Ya Haura Dala 120 Sakamakon Tsanantar Yakin Iran

Farashin danyen mai a fadin duniya ya yi tashin gwauron zabi a ranar Litinin, inda ya kusa taba dala 120 a kowace ganga sakamakon fargabar katsewar hanyoyin samar da makamashi. Wannan matsin lamba na zuwa ne yayin da yakin kasar Iran yake kara tsananta, wanda ke barazana ga hako mai da kuma hanyoyin sufurinsa a yankin Gabas Ta Tsakiya.

Tashin Farashin Mai a Kasuwar Duniya

Farashin danyen mai nau’in Brent, wanda shi ne ma’aunin kasa da kasa, ya kai dala $119.50 a kowace ganga kafin ya dan daidaita zuwa kusan dala $101. Haka zalika, man Amurka na West Texas Intermediate (WTI) shi ma ya haura dala $119.48 kafin ya dan sauka.

Masana harkokin tattalin arziki sun nuna cewa wannan shi ne matsayi mafi girma da aka taba gani tun bayan mamayar da Rasha ta yi wa Ukraine a shekarar 2022. Tashin farashin ya haifar da fargaba a kasuwannin hannun jari na duniya, musamman a yankin Asiya inda darajar hannun jari ta fadi warwas.

Barazana ga Mashigar Ruwa ta Hormuz

Babban abin da ke tada hankalin duniya shi ne halin da mashigar ruwa ta Hormuz take ciki. Kimanin kashi 20 cikin dari na danyen man da duniya ke amfani da shi, wanda ya kai ganga miliyan 15 kowace rana, yana ratsawa ne ta wannan mashiga.

Saboda barazanar hare-haren makami mai linzami da jirage marasa matuka daga Iran, jiragen dakon mai daga kasashen Saudi Arabiya, Kuwait, Iraq, da Hadaddiyar Daular Larabawa kusan sun dakatar da zirga-zirga ta wannan muhimmiyar hanya. Wannan ya sanya kasashen Iraq da Kuwait rage yawan man da suke hakowa tunda ba su da hanyar fitar da shi zuwa kasashen waje.

Hare-hare kan Muhimman Gine-gine

• Bahrain: Kasar ta zargi Iran da kai hari kan matatar danyen mai da kuma wata cibiyar samar da ruwan sha (desalination plant).
• Tehran: An ga hayaki na tashi daga rumbunan adana mai a birnin Tehran sakamakon hare-haren hadin gwiwa na Amurka da Isra’ila.

Sabon Shugabanci a Kasar Iran

A daidai lokacin da ake tsaka da wannan rikici, gidan talabijin na Iran ya sanar da nada Ayatollah Mojtaba Khamenei a matsayin wanda zai gaji mahaifinsa a matsayin babban jagoran kasar. Masana na ganin wannan mataki a matsayin alamar nuna taurin kai ga matsin lambar da kasashen yamma ke yi wa kasar.

Martanin Kasashen Duniya da G7

Duk da wannan tsadar, kasashen G7 sun yanke shawarar cewa ba za su taba asusun ajiyar man gaggawa (strategic reserves) ba a halin yanzu. A nasa bangaren, Shugaban Amurka Donald Trump ya bayyana cewa Amurka tana da isasshen man da za ta yi amfani da shi kuma yana sa ran farashin zai sauka nan ba da jimawa ba.

Yadda Tsadar Man ke Shafar Rayuwar Jama’a

Tuni dai tasirin wannan yaki ya fara bayyana a aljihun talakawa a fadin duniya:

1. Amurka: Farashin litar fetur ya karu da kusan centi 50 a cikin mako guda.
2. Kudu maso Gabashin Asiya: An fara ganin dogayen layukan motoci a gidajen mai a kasashe irin su Vietnam sakamakon fargabar karancin man.
3. Afirka: Rikicin ya fara girgiza kasuwannin man fetur da tattalin arzikin kasashen Afirka.

——————————————————————————–

Wannan rahoto ya dogara ne kan bayanai daga hukumomin labarai na duniya game da halin da kasuwannin makamashi ke ciki a watan Maris na shekarar 2026.

Idan kana son in samar maka da wasu karin artifacts kamar tambayoyin gwajin ilimi (quiz) don masu ziyarar rukunin yanar gizonka ko kuma hoton bayani (infographic) game da yadda farashin man ya sauya, za ka iya sanar da ni.